Logo gorcumsecourant.nl


Het plaatsen van de Stolpersteine ging gepaard met de nodige plechtigheden.
Het plaatsen van de Stolpersteine ging gepaard met de nodige plechtigheden. (Foto: eigen foto)

Gorinchem is vijftien 'Stolpersteine' rijker

GORINCHEM - In de Gasthuisstraat en in de Burgstraat zijn onlangs vijftien zogenoemde Stolperstein (struikelstenen) geplaatst. Ditmaal zijn de gedenkstenen door de stichting zelf gelegd, met hulp van de gemeente Gorinchem. De Stolperstein herinneren aan drie Joodse families die in de Tweede Wereldoorlog vanuit Gorcumse panden zijn weggevoerd naar vernietigingskampen in Oost-Europa. In één pand kozen de Joodse bewoners zelf voor hun dood.

Karla Nooter heeft zich dit keer, ondersteund door Pieter Dekker en Bert van 't Land, ingespannen om deze Stolpersteine - aansluitend op de negen in december 2016 neergelegde stenen op de Kortendijk - geplaatst te krijgen.

Dit keer werden bij Gasthuisstraat  61 vier struikelstenen geplaatst voor Van Bueren. Deze familie was afkomstig uit Rotterdam en was een echt middenstandsgezin met man, vrouw en twee dochters. Ze verkochten allerlei technische voorwerpen, waaronder rijwielen en radio's.

De winkel had de naam 'Het Wonder Van Gorcum', want de heer Van Bueren had voro de binnenstad een soort draadomroep gerealiseerd. Daarmee kon hij ook communiceren. Dat was ook de reden dat hij in 1942 als één van de eersten werd opgepakt. Later werden zijn echtgenote en dochters afgevoerd. Tijdens de plechtigheid meldde zich een kennis van de familie. Zij onthulde de stenen.

Verpleegster

Bij Gasthuisstraat 44 werd een steentje geplaatst voor Princesse Wilhelmina Simonetta  Kalkar. De steen werd geplaatst door Kees Kennis, die hier speciaal voor uit Zwitserland was gekomen. Hij werd vergezeld door zijn zus uit Atlanta, in de Verenigde Staten. Princesse werd geboren in de nu niet meer bestaande Vijfzinnenstraat. De familie verhuisde naar Gasthuisstraat 44. Princesse was een verleegster, die op veel plaatsen hulp verleende aan zieken en ouderen. Haar opa was Izak Kalker, die zeer maatschappelijk betrokken was.

Kees Kennis hield een familieverhaal over zijn tante Princesse, die hij goed kende. Door de vele wisselingen van haar woonadressen kreeg zij in Den Haag geen Stolperstein, maar nu - bij Gasthuisstraat 44 - dus wel.

Gasthuisstraat 13 is een bijzondere plek, omdat hier vijf steentjes geplaatst werden voor de familie Nort. Deze familie koos, na de capitulatie van Nederland voor de Duitsers, zelf voor de dood. Het verhaal van dit drama werd verteld door Emma Meijler, wier moeder toen 3 jaar bij de familie Nort werkte. De familie Nort had een opticienszaak. Emma zette de zaak later voort onder de naam Nort Optiek. Zij vertelde ook over de zelfdoding van de familie en ze las het verslag voor van de commissaris van politie in Gorinchem.

Later - na de onderduik - verhuisde de familie naar Arkel, weg uit het huis aan de Gasthuisstraat. De drie zussen Emma, Paula en Chaja waren bij de onthulling van de Stolpersteine aanwezig.

Drogisterij

In Burgstraat 1 woonde een zestal Joodse mensen, waarvan er één in Duitsland al een Stolperstein heeft. Vijf Joodse mensen zijn  hier afgevoerd en kregen een Stolperstein  in de Burgstraat. Het zijn J. Gerber-Lewi, F.L.Gerber, E. Adler-den Hartog, J.J.Lewi en P. Lewi. In dit pand , dat één geheel vormt met het pand Havendijk 2, was de drogisterij van I. Meijer gevestigd. Jacob Joachim  Lewi en Paula  Lewi waren in de periode voor 1940 al naar Nederland vertrokken, zoals zovelen die voor hun bestaan in Duitsland vreesden. Zij werden in mei 1943 in Sobidor omgebracht.

Jeannette Gerber-Lewi en Flora-Lotte Gerber waren met vader Jacob Gerber ook vanuit Duitsland naar Nederland vertrokken. Jacob overleed in de Synagoge in de Kwekelstraat. De anderen werden in Sobidor vermoord.

Elisabeth Adler-den Hartog werd in 1945 in Auswitch vermoord. Haar zuster was met I. Meijer,  de drogist, getrouwd. Haar man Friedrich Adler was ondergedoken. Zij was onder meer werkzaam in de psychiatrie, in de inrichting Het Apeloornse Bosch. Voor haar werd een Stolperstein gelegd, voor haar man is in Duitsland een Stolperstein gelegd.

Reageer als eerste
Meer berichten